مقاومت به روایت رسانه ملی

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، تحولات منطقه و پررنگ‌تر شدن موضوع فلسطین در سال ۱۴۰۴، مسئله مقاومت را از یک خبرِ دور به یک مطالبه اجتماعی نزدیک‌تر کرد. خردادماه 1404 در پی حمله متجاوزانه رژیم صهیونیستی به خاک کشورمان و پشت سر گذاشتن «جنگ 12 روزه» شرایطی ایجاد کرد که فضای رسانه‌ای کشور بار دیگر با واژگانی چون مقاومت، اتحاد ملی، امنیت و بازخوانی تجربه‌های جمعی درگیر شود. در این میان در کنار تولیدات خبری و مستند، دو برنامه با دو رویکرد متفاوت روی آنتن رفتند که هر دو به نحوی با مفهوم مقاومت و بازنمایی تجربه‌های اجتماعی مرتبط بودند؛ «خط قرمز» با اجرای ژیلا صادقی و «خط مقاومت» با اجرای محمدجعفر خسروی.

این دو برنامه، هرچند در ساختار و قالب تفاوت دارند، اما در یک نقطه مشترک‌اند؛ تلاش برای روایت آنچه در میدان گذشته است، چه از زاویه تجربه‌های انسانی و چه از منظر تحلیل تحولات منطقه‌ای. در همین چارچوب، مرکز هنری رسانه‌ای نهضت با تولید مجموعه‌هایی در حوزه مقاومت و همبستگی اجتماعی، کوشیده است تصویر مردمی‌تر و میدانی‌تری از این رخدادها ارائه کند؛ گفتگوهای مردمی و مستقیم با مردم غزه و فلسطین در برنامه خط مقاومت و گفت‌وگوهای صریح با جوانانی که جنگ 12 روزه سبب تحول و افزایش روحیه وطن پرستی‌شان شده در خط قرمز بیانگر این ادعاست. 

خط قرمز؛ روایت تجربه‌های شخصی در بستر تحولات ملی
برنامه «خط قرمز» با اجرای ژیلا صادقی در قالبی گفت‌وگومحور طراحی شده است. ساختار برنامه بر محور روایت‌های فردی استوار است؛ روایت‌هایی که در بزنگاه‌های اجتماعی و امنیتی شکل گرفته‌اند و از خلال گفت‌وگو با مهمانان، به بازخوانی تجربه‌های شخصی می‌پردازند. مهمانان این برنامه جوانانی هستند که گاهی در دوره‌هایی از آشوب‌های گذشته در کف خیابان هم‌سو با جریان‌های مخالف کشور ایستاده بودند، اما حالا از مسیر تغییر، بازنگری و آنچه پشت سر گذاشته‌اند سخن می‌گویند.
آنچه «خط قرمز» را از کلیشه‌های رایج گفت‌وگومحور فاصله می‌دهد، تمرکز برنامه بر «آدم‌های واقعی» و «چرخش‌های واقعی» است؛ روایت کسانی که در بزنگاه‌های مهم زندگی و تاریخ، نگاه‌شان دچار تغییر شده و به نقطه‌ تازه‌ای رسیده‌اند. نقطه عطف بسیاری از تغییرها «مواجهه مستقیم با واقعیت جنگ» و «تجربه‌های عینی زندگی» است؛ نه صرفا بحث‌های نظری. برنامه روی همین نکته مکث می‌کند که تحولات فکری، معمولا در دل تجربه‌های واقعی و پرهزینه شکل می‌گیرند.
در این برنامه، مهمانان درباره مواجهه خود با تحولات اخیر، از جمله فضای ناشی از جنگ 12 ‌روزه و پیامدهای اجتماعی آن سخن می‌گویند. محور اصلی گفت‌وگوها، تغییرات در نگاه، احساس تعلق به سرزمین و تجربه همبستگی در شرایط بحرانی است. برنامه تلاش می‌کند از خلال روایت‌های فردی، تصویری انسانی از مقاومت و ایستادگی ارائه دهد؛ تصویری که کمتر به تحلیل‌های سیاسی می‌پردازد و بیشتر بر تجربه زیسته افراد تمرکز دارد.
یکی از ویژگی‌های مورد تاکید درباره «خط قرمز» این است که روایت‌ها قرار نیست نمایشی یا مهندسی‌شده باشند؛ مهمان‌ها با خواست خود وارد گفت‌وگو می‌شوند و برنامه بنا را بر شنیدن روایت شخصی آن‌ها گذاشته است.
از منظر ساختاری، «خط قرمز» به الگوی برنامه‌های گفت‌وگومحور نزدیک است، اما در انتخاب سوژه‌ها و موضوعات، تمرکز ویژه‌ای بر مفاهیمی چون اتحاد ملی، وفاداری اجتماعی و مرزبندی‌های اخلاقی دارد.

خط مقاومت؛ تحلیل صحنه‌های منطقه‌ای در قاب تلویزیون
برنامه «خط مقاومت» با اجرای محمدجعفر خسروی رویکردی میدانی‌تر و خبری-تحلیلی‌تر دارد. این برنامه به تحولات روزِ منطقه، به‌ویژه در موضوع غزه و محور مقاومت می‌پردازد و تلاش می‌کند مخاطب را در جریان روند رخدادها قرار دهد.
ساختار «خط مقاومت» ترکیبی از گفت‌وگو با کارشناسان، ارتباط با خبرنگاران میدانی و مرور تصاویر و گزارش‌های مرتبط است. تمرکز اصلی برنامه بر تحولات غرب آسیا، جنگ‌ها و درگیری‌های منطقه‌ای و نسبت آن‌ها با وضعیت داخلی کشور است. در دوره‌هایی از پخش، این برنامه به‌طور ویژه به پیامدهای جنگ 12 ‌روزه و بازتاب آن در سطح منطقه پرداخت و تلاش کرد تصویری جامع‌تر از ابعاد سیاسی و امنیتی ماجرا ارائه کند.
یکی از ستون‌های ثابت برنامه، ارتباط‌های اینترنتی با خبرنگاران و گزارشگران خارج از استودیو است؛ از جمله خبرنگارانی از کشورهایی مانند یمن، لبنان، عراق و فرانسه و همچنین خبرنگاران حاضر در شهر غزه که آخرین تحولات میدانی را منتقل می‌کنند.
«خط مقاومت» در پی ترسیم تصویر کلان‌تری از تحولات است. در این برنامه، تحلیل جایگاه ایران در معادلات منطقه‌ای، بررسی تحرکات بازیگران مختلف و بازخوانی روایت‌های رسانه‌ای بین‌المللی جایگاه پررنگ‌تری دارد. 
از منظر رسانه‌ای، «خط مقاومت» را می‌توان در دسته برنامه‌های تحلیلی ـ سیاسی قرار داد که می‌کوشند در کنار خبر، تبیین نیز ارائه دهند. استفاده از ارتباط‌های برخط با خبرنگاران خارج از کشور و حضور کارشناسان حوزه سیاست و امنیت، به این برنامه هویتی متفاوت بخشیده است.
با این حال، برنامه تلاش کرده جنبه انسانی تحولات را نیز نادیده نگیرد و در کنار تحلیل‌های سیاسی، به بازتاب تأثیر بحران‌ها بر زندگی مردم منطقه بپردازد.